Δευτέρα, 29 Ιουλίου 2013

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ - ΑΓ. ΡΟΥΜΕΛΗ ΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΩΝ ΣΦΑΚΙΩΝ



                             Άγιος Ιωάννης - Αγία Ρουμέλη

                                                   Του Δακανάλη Μανόλη
                                            αντιπροέδρου ΕΟΣ. Μοιρών                            
     Άγιος Ιωάννης των Σφακιών (υψομ.790μ) είναι ένα μικρό γραφικό χωριό κτισμένο μέσα στα πεύκα με  15 κατοίκους που ασχολούνται κυρίως με τη κτηνοτροφία. Ο Ορειβατικός Σύλλογος Μοιρών στις 13 Ιουλίου 2013 βρέθηκε εκεί με το λεωφορείο του Δήμου Φαιστού που μας παραχώρησε και τον ευχαριστούμε πολύ. Καταλήξαμε στον ξενώνα «Αλώνια» του Αντώνη Γεωργιεδάκη και στο παλιό αρχοντικό της οικογένειας Βαρδινογιάννη από όπου κατάγεται.
     Το όνομα Άγιος Ιωάννης το πήρε από το νεομάρτυρα Άγιο Ιωάννη που κατάγονταν από τα ένδοξα και ηρωικά Σφακιά και μαρτύρησε με απαγχονισμό στις 15 Σεπτεμβρίου του 1811 έξω από τη Νέα Έφεσο (Κουσάντασι), γιατί αρνήθηκε να ασπαστεί το Μουσουλμανισμό.( Πηγές: ΒΙΟΙ ΑΓΙΩΝ). 
       Έγινε μια μικρή στάση στην Αράδαινα που είναι κτισμένη πάνω στα ερείπια της αρχαίας πόλης Αραδήν, η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των 30 αρχαίων κρητικών πόλεων που   συνήψε συνθήκη το 183 πχ με τον Ευμένη της Περγάμου.  Το χωριό εγκαταλείφτηκε  λόγω μιας αιματηρής βεντέτας, που ξεκίνησε το 1948 από ένα κουδούνι που φέρουν τα ζώα στο λαιμό, με αποτέλεσμα τα θύματα  να φθάσουν τα επτά. Σήμερα ο οικισμός αποτελεί ένα εθνολογικό μουσείο της Σφακιανής  αρχιτεκτονικής στα παλαιά αρχοντικά με καμάρες, πυργίσκους, πολεμίστρες και τζάκια. Εντυπωσιάζει  η ζεύξη του φαραγγιού της Αράδαινας με μια σιδερένια γέφυρα ύψους 138 μέτρων μέχρι την κοίτη του φαραγγιού, που δώρισε η οικογένεια των Βαρδινογιάννηδων πριν 30 χρόνια. Από το ύψος αυτό οι τολμηροί κάνουν άλματα στο κενό  κρεμασμένοι από ένα  χοντρό λάστιχο, που τους συγκρατεί.
     Περάσαμε ένα ξεχωριστό βράδυ με μοναδικά γαστρονομικά εδέσματα στον παραπάνω ξενώνα, ακολούθησε  γλέντι και χορός με ζωντανή κρητική μουσική (λύρα Μανώλης Βρανάκης και λαούτο Νίκος Λεμονάκης) που κράτησε μέχρι αργά το βράδυ.
    Την επομένη μέρα με αρχηγούς τους Γιώργο Σπυριδάκη και Μανώλη Ντρετάκη πήραμε ένα  αρχέγονο μονοπάτι, που ξεκινάει λίγο έξω από την είσοδο του Αϊ Γιάννη με προορισμό την Αγία Ρουμέλη. Λίγο πιο κάτω από το χωριό συναντήσαμε αριστερά μια αιωνόβια ελιά που αποτελεί μνημείο της πολιτισμικής μας κληρονομιάς.  Το μονοπάτι ελίσσονταν μέσα στο πευκόδασος, ενώ εκατέρωθεν υπήρχαν πετρώδη μικρά αγροτεμάχια περιφραγμένα με τράφους, τα οποία καλλιεργούσαν με σκαλίδες στα παλιά χρόνια  για να επιβιώσουν οι κάτοικοι του Αϊ Γιάννη και του εκεί εγκαταλειμμένου χωριού Περγιανά.
    Την πρώτη ώρα της διαδρομής φθάσαμε στη θέση « Καλό Πόρο» (υψ. 600μ) που είναι το μπαλκόνι των Σφακιών με μοναδική πανοραμική θέα προς τον κόλπο της Αγίας Ρουμέλης και το απέραντο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Το τοπίο από εκεί πάνω είναι φανταστικό και εντυπωσιακό.
     Βαδίζαμε μέσα στο πευκόδασος μιάμιση ώρα μέχρι να φθάσουμε στον  παραλιακό ναό του Αγίου Παύλου  με σταυροειδή αρχιτεκτονική του 10ου αιώνα, που έκτισε ο Άγιος Ιωάννης ο Ξένος από το Σίβα της Πυργιώτισσας. Ο ναός είναι κτισμένος με πολύχρωμες πέτρες και αντιστέκεται πεισματικά στη φθορά του αδηφάγου χρόνου.
     Το μονοπάτι πάνω από την παραλία συναντά το Ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4  που συνεχίζει δυτικά παράλληλα με τη θάλασσα και μετά από μιάμιση ώρας πορεία πάνω στην άμμο, φθάσαμε στον οικισμό της Αγίας Ρουμέλης. 
  Ο οικισμός βρίσκεται στην έξοδο του πανευρωπαϊκού κάλλους φαραγγιού της Σαμαριάς, δέχεται χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο, εξ αιτίας των οποίων έχει γίνει γνωστός σε όλο τον κόσμο.
    Πάνω από την Αγία Ρουμέλη  σε στρατηγικό σημείο βρίσκεται ο  Τούρκικος κουλές που είναι σε καλή κατάσταση. Οι κουλέδες κτίστηκαν κατά τη μεγάλη Κρητική Επανάσταση του 1866-69 από τον  Χουσεΐν Αυνή πασά και αποτελούσαν οχυρωματικά έργα για τον έλεγχο των επαναστατών.
   Το πλοίο ΔΑΣΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ το απόγευμα μας μετέφερε στη Χώρα των Σφακιών ή Εμπρόσγιαλος. Και οι είκοσι εφτά ορειβάτες και ορειβάτισσες έμειναν κατενθουσιασμένοι για τη μοναδική αυτή πορεία που κάναμε.-
                                                                   Μοίρες 15-7-2013
Η γέφυρα της Αράδαινας

Η ομάδα στη γέφυρα

Δείπνο στον Αι Γιάννη

Δείπνο

Και μετά χορός

Ταγκό

Μανώλης. Βρανάκης Λύρα και Νίκος Λεμονάκης λαούτο


Μνημειακή ελιά

Πάνω στο αργέχονο μονοπάτι

Ερειπωμένο χωριό Περγιανά

Αρχηγός η Μαρία

Το μπαλκόνι των Σφακιών

Κάθοδος προς τη θάλασσα

Απολαμβάνουν τα μοναδικά τοπία

΄Αγιος Παύλος του 10ου αιώνα

Έξοδος φαραγγιού Ελυγιάς

Είσοδος του κουλέ με πολεμίστρες

Εσωτερικό κουλέ

Η παλιά Αγ.Ρουμέλη και η έξοδος της Σαμαριάς

Η γέφυρα δωρεά των Βαρδινογιάννηδων

Φαράγγι Αράδαινας

Αρχοντικό Βαρδινογιάννηδων

Άγιος Παύλος

Καλντεριμένιο μονοπάτι




                                                                                                                                                                

Τρίτη, 2 Ιουλίου 2013

ΝΙΔΑ - ΙΔΑΙΟ ΑΝΤΡΟ - ΜΑΥΡΗ ΚΟΡΦΗ - ΚΑΜΑΡΑΙΚΟ.



                                  Νίδα  -  Ιδαίο – Άντρο -  Μαύρη-
                            Καμαραϊκό  Σπήλαιο
                                     Του  Δακανάλη   Μανόλη
                                            Αντιπροέδρου ΕΟΣ. Μοιρών
       Η   ΝΙΔΑ  πήρε το όνομα από το Ίδα/ Ίδη = δένδρο  δάσους για ξυλεία. Είναι ένα μαγευτικό οροπέδιο (υψ.14Ο0μ.). Υπήρξε ανέκαθεν τόπος  ανταρτών, χαίνιδων και κατατρεγμένων σε όλες τις καταχτήσεις της Κρήτης. Το οροπέδιο είναι καταπράσινο με  ένα είδος χόρτου που τo  ονομάζουν νεβρίδα, το οποίο αφήνει στα δόντια των προβάτων μια χρυσή απόχρωση και οι βοσκοί της περιοχής λένε τα πρόβατα με τα χρυσά δόντια.
      ΙΔΑΙΟ ΑΝΤΡΟ ή  «Σπηλιάρα της βοσκοπούλας»: (υψομ,1498 μ.) είναι ένα  εντυπωσιακό σπήλαιο στις βόρειες πλαγιές του Ψηλορείτη. Ο γνωστός μύθος της Ρέας με τον Κρόνο όπως παραδίδεται από τους αρχαίους συγγραφείς, συνδέει το σπήλαιο με τη γέννηση και ανατροφή του θεού Δία. Ο Κρητογενής Δίας στην κρητική εκδοχή της ζωής του, όχι μόνο είχε  γεννηθεί στο Ιδαίο Άντρο, αλλά είχε πεθάνει και ταφεί εκεί. Τα πολλές χιλιάδες αφιερώματα που βρέθηκαν από τις ανασκαφές, αποδεικνύουν το επίπεδο σεβασμού και λατρείας που απολάμβανε το σπήλαιο ως ιερός τόπος πανελλήνιας ακτινοβολίας. Στο σπήλαιο έχει ανιχνευτεί η παρουσία ανθρώπου από τη Νεολιθική Εποχή ( τέλη 4ης χιλιετίες).
     Ο Μίνωας ανέβαινε για προσκύνημα κάθε εννέα χρόνια, έπαιρνε τους νόμους από τον πατέρα του Δία και  τους εφάρμοζε στο μινωικό του βασίλειο.
     Η συστηματική λατρεία πιστοποιείται από το μισό της 2ης χιλιετίας π.χ.  και κράτησε μέχρι τους Ελληνιστικούς  και Ρωμαϊκούς χρόνους. Οι προσκυνητές συνεχίζουν την ανάβαση τους στο Ιδαίο Άντρο μέχρι τον 4ο μΧ αιώνα ως τα χρόνια του Ιουλιανού του παραβάτη.
     Ο Πυθαγόρας περιγράφει το βωμό έξω από το σπήλαιο και ότι εντός του σπηλαίου υπήρχε ελεφαντοστέϊνος θρόνος. Ο Θεόφραστος  αναφέρει ότι οι προσκυνητές κρεμούσαν τα αναθήματα στην είσοδο σε μια λεύκα. Ο Πίνδαρος αναφέρει  τον 5ο π.χ. αιώνα το σπήλαιο «σεβαστό και τιμημένο».
     Από το Ιδαίο Άντρο στις 16 Ιουνίου 2013 δέκα έξι ορειβάτες του Ορειβατικού Μοιρών με αρχηγό τον γράφοντα ανηφορήσαμε  από τον  πόρο του «Βοσκερού», ακολουθώντας ένα αρχέγονο μονοπάτι που συνδέει το οροπέδιο της Νίδας με την κορφή του Ψηλορείτη. Από τη θέση  «Κόλιτα» πήραμε νότια πορεία για τη «Μαύρη Κορφή ή Σέλλα Διγενή» (υψ. 1981μ). Λέγετε Μαύρη Κορφή, γιατί όλα τα πετρώματα αποτελούνται από μαύρες τσουγκρωτές σιδερόπετρες  και Σέλλα Διγενή γιατί μεταξύ των δυο κορφών της δημιουργείται μια σέλλα. Η τοπική παράδοση αναφέρει, ότι πάνω στη σέλλα κάθονταν ο «Διγενής Ακρίτας» και όταν διψούσε πατούσε το ένα του πόδι στη Μαύρη και το άλλο στα Αστερούσια όρη, έσκυβε και έπινε νερό από το «Γέρο Ποταμό». Τα γένια του στόμωναν το ποτάμι και πλημμύριζε ο κάμπος της Μεσαράς.
      Όλη η βόρεια πλευρά της «Μαύρης» αποτελείται από   μαύρες τσουγκρωτές πέτρες, μικρές και μεγάλες δολίνες. Δεν υπάρχει μονοπάτι, η ανάβαση απαιτούσε  μεγάλη προσοχή για την αποφυγή ατυχήματος και γίνονταν με πολύ μεγάλη δυσκολία. Η θέα από την κορφή ήταν φανταστική προς τη βόρεια και νότια Κρήτη,  και σ αυτό βοήθησε η διαύγεια της ατμόσφαιρας. Κατηφορίσαμε στη νότια πλευρά της Μαύρης σε ανάλογο τραχύ έδαφος με εκείνο της βόρειας πλευράς και φθάσαμε στο «Καμαραϊκό Σπήλαιο».
     ΚΑΜΑΡΑΙΚΟ ΣΠΗΛΑΙΟ (υψομ.1524μ.) το οποίο είναι διεθνώς γνωστό για τα εξαιρετικής τέχνης με λεπτά τοιχώματα καμαραϊκά αγγεία που πάνω σ αυτά σε μαύρο φόντο ζωγράφιζαν διάφορες παραστάσεις θαυμαστοί καλλιτέχνες των ανακτόρων της Κνωσού και  της Φαιστού την περίοδο 1900 -1100 πχ.  Το θέρος ανέβαιναν στο σπήλαιο εν πομπή από τη Φαιστό με ταξίματα  από λάδι, σιτηρά, καρπούς, φρούτα κλπ και τα απέθεταν για τη λατρεμένη εκεί θεά της γεωργίας.  Βρέθηκαν στις ανασκαφές κύπελλα, φρουτιέρες, πιθάρια, πρόχοι, τεϊέρες, κρατήρες και διάφορα  άλλα.
     Οι μόνιμοι κάτοικοι του σπηλαίου αγριοπερίστερα, καλιακούδες και νυχτερίδες δεν ενοχλήθηκαν πολύ με την παρουσία μας.
     Κατηφορίσαμε με πορεία προς το εντυπωσιακό  πρινόδασος της «Μαδαρής» και από εκεί  ακολουθήσαμε βόρεια πορεία  για το Οροπέδιο της Νίδας. Το κατάκρυο νερό της πηγής στη θέση «Μπριγιό» μας δρόσισε και μας έδωσε δυνάμεις να προχωρήσουμε.
   Συναντήσαμε πολλά μιτάτα που σημαίνει στα λατινικά στρατιωτικό κατάλυμα και στην εποχή μας κατάλυμα βοσκού. Οι αρχαιολόγοι συνδέουν τα μιτάτα με τους κυκλικούς τάφους της μινωικής περιόδου. (Πηγή: Ζ.Δ. Σκουλά Δρ. Πολ. Μηχανικού www.Kritikoi. gr).
       Η πορεία ήταν κυκλική, κράτησε περίπου οκτώ ώρες σκληρής ανάβασης και κατάβασης. Η ταλαιπωρία που περάσαμε ήταν αισθητή σε όλους μας, ουδείς όμως δυσανασχέτησε, γιατί υπήρχαν συνεχείς εναλλαγές του περιβάλλοντος και  έμειναν κατενθουσιασμένοι. Θα πρέπει να επισημάνουμε, ότι είναι μια από τις πιο δύσκολες ορειβασίες στην Ελλάδα.
Πηγές : Φυλλάδιο ΙΔΑΙΟ ΑΝΤΡΟ  2013 του Υπουργείου Παιδείας & Θρησκευμάτων Πολιτισμού& Αθλητισμού.
ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ, Εκδόσεις Νομαρχίας Ηρακλείου 1970 σελ.44.
Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Ορειβατικού Συλλόγου Μοιρών www. eosm.gr
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΠΟΨΗ του νότου φύλλο 685 της2-7-2013.
Αναρτήθηκε στις 2-7-2013 στο idi45.blogspot.com
  
Οροπέδιο Νίδας

Η Ανάληψη στη Νίδα

Ιδαίο Άντρο

Ιδαίο Άντρο


Οροπέδιο Νίδας

Ανάβαση στα Κόλιτα

Πόρος Βοσκερού

Προς τη Μαύρη κορφή

Αθότυροι στου Νικολάκη το Χαράκι

Προς την κορφή Μαύρη

Δολίνη βόρεια της Μαύρης

Καβάλα στη Μαύρη

Νότια πλευρά Μαύρης

Είσοδος Καμαραϊκού Σπηλαίου

Η ομάδα στο Καμαραϊκό

Νότια πλευρά της Μαύρης

Η πηγή Μπριγιό
Mιτάτο στο Μπριγιό