Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017

37η Παγκρήτια Ορειβατική Συνάντηση στις ΑΡΑΒΑΝΕΣ


Χώρος κατασκήνωσης










  37η Παγκρήτια Ορειβατική Συνάντηση
               Στις Αραβάνες
        Του ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη
           
       Ορειβάτες από όλη την Κρήτη το απομεσήμερο της 9ης  Σεπτεμβρίου 2017 συνέρεαν  στο γραφικό χωριό του Μυλοποτάμου Άγιος Μάμας (υψ460μ), για να συμμετάσχουν στην 37η Παγκρήτια Ορειβατική συνάντηση στη θέση Αραβάνες του δυτικού Ψηλορείτη. Το χωριό  αναφέρεται από τον 13ο αιώνα και με την απογραφή  του 2011 είχε 213 κατοίκους. Τρία χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Αγίου Μάμα βρίσκεται το μικρό χωριό Καστρί. Πάνω από τον οικισμό αυτό στο λόφο Πανωκάστρι, υπήρξε η Ακρόπολη του Μυλοποτάμου το φρούριο-κατοικία και το στοιχειώδες κράτος του ισχυρού άνδρα της Κρήτης Αλέξιου Καλλέργη επί Ενετοκρατίας (13ος αι).
       Στο χώρο κατασκήνωσης στον ορεινό όγκο Αραβάνες στο ξωκλήσι του Αγίου Κωνσταντίου (υψ1360μ), μας υποδέχτηκαν εγκάρδια συνάδελφοι ορειβάτες του οικοδεσπότη και διοργανωτή της εκδήλωσης Ορειβατικού Συλλόγου Ρεθύμνου, οι οποίοι μας κέρασαν με ρακί και διάφορες λιχουδιές.
       Το φθινοπωρινό λιόγερμα όλο και παραδίδονταν στις πορφυρές ανταύγειες του δειλινού και στο χώρο γύρω από το ξωκλήσι του Αγίου Κωνστανίνου στήθηκαν αμέτρητες σκηνές, δημιουργώντας ένα πολύχρωμο παγκρήτιο χωριό με 185 γνωστούς και μη εξαιρετέους ορειβάτες. Ο  ορειβατικός Μοιρών συμμετείχε 18 ορειβάτες.
      Οι Αραβάνες είναι μια ευρύτερη περιοχή του δυτικού Ψηλορείτη με αμέτρητες βουνοκορφές. Το μεγαλύτερο τμήμα της οποίας καλύπτεται με χαμηλή βλάστηση κυρίως σφεντάμια, η οποία τρέφει χιλιάδες αιγοπρόβατα των γύρωθε χωριών. Ένα μεγάλο τμήμα είναι καλυμμένο με τεράστιους πρίνους και σφεντάμια, που αποτελούν όαση της περιοχής. Τα οροπέδια του Ψηλορείτη όπως  της Νίδας, του Μηγερού, του Έβδομου, των Ακολύτων και στις Αραβάνες, αποτελούν κοιτίδες ενδημισμού και βιοποικιλότητας, προστατεύοντας μοναδικά είδη χλωρίδας και πανίδας όπως η ενδημική νευρίδα και διάφορα άλλα φυτά.
     Η λέξη Αραβάνες έχει άγνωστη προέλευση και η μόνη μαρτυρία που συνάντησαν οι γλωσσολόγοι του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών είναι : Η Αραβανιά = τόπος εκγύμνασης Αλόγων.
     Με το λυκόφως άρχισε η καθιερωμένη τελετή προσφωνήσεων και αντιφωνήσεων των προέδρων των συλλόγων και οι ανταλλαγές δώρων με τον πρόεδρο του Ορειβατικού Ρεθύμνου Μανωλεσάκη Κώστα.
     Συζητήθηκε ενδελεχώς από τη μεριά του «Δικτύου Αγώνα κατά ΒΑΠΕ», ότι σχεδιάζεται ολόκληρη η μακριά κορυφογραμμή της κορφής «Μύγια» (υψ1584μ), να γίνει αιολικό πάρκο. Η τοπική αυτοδιοίκηση, όλοι οι φορείς, οι σύλλογοι, οι ενεργείς πολίτες, να αντιδράσουν για να αποτρέψουν την εγκατάσταση αυτή, γιατί καταστρέφει το περιβάλω και δεν προσφέρει τίποτα το θετικό.
     Τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη της ορειβάτισσας Ελένης Αναθρεπτάκη ετών 40, που στις 29-5-2017 έπεσε στον γκρεμό στο φαράγγι Βρυσή των Λευκών Ορέων θανάσιμα τραυματισμένη. Αιωνία της η μνήμη. Θα την θυμόμαστε πάντα !!!!!!!!!
     Προσφέρθηκε το δείπνο από την παραδοσιακή φασολάδα, πιλάφι βραστό κρέας, κρασί και άλλα εδέσματα. Ακολούθησε ζωντανή ελαφρολαϊκή μουσική χωρίς μεγάφωνα με τραγούδια και χορούς.
     Το πρωί με την ανατολή του κοσμογυριστή ήλιου προσφέρθηκε το πρωινό  από τσάι του βουνού  μαλοτήρα και άλλες λιχουδιές.
     Ο ήλιος βρίσκονταν ήδη μια κονταριά πάνω από την ανατολή και οι ορειβάτες με πολύχρωμες μπλούζες ακολούθησαν δυο διαδρομές: Η πρώτη ομάδα από  τον χώρο της κατασκήνωσης ανηφόρησε για την κορφή του «Αράπη» (υψ1450μ),  ακολούθησαν την κορυφογραμμή και κατέληξαν στην πηγή Αραβάνες.
      Η δεύτερη ομάδα από την κατασκήνωση ακολούθησε ένα παλιό μονοπάτι μέσα από το ρέμα του Αράπη που είναι κατάφυτο από μεγάλους πρίνους, αζύλακες, σφεντάμια,  λιόπρινα, που αποτελούν μια όαση και κατέληξε στην πηγή Αραβάνες. Στη μοναδική αυτή πηγή της περιοχής με τα κρυστάλλινα κατάκρυα νερά συνέκλειναν  όλοι οι ορειβάτες, ενώ ποιο κάτω μέσα στο δάσος φιγουράρει το πετρόκτιστο  στο ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου του μεθυστή.
      Όλοι οι ορειβάτες επέστρεψαν πίσω στην κατασκήνωση από το ρέμα του Αράπη.  Η πρώτη πορεία ήταν πεντάωρη, ενώ η δεύτερη κράτησε περίπου τριάμισι ώρες. Η ημέρα ήταν ηλιόλουστη με κανονικές για την εποχή θερμοκρασίες και φυσούσε νότιος άνεμος.
      Η ευρύτερη περιοχή Αραβάνες έχει παίξει σημαντικό διαχρονικό ιστορικό ρόλο με πρόσφατη την αντίσταση στη ναζιστική θηριωδία 1941-44. Οι πολλές βουνοκορφές, οι σπηλιές, το δάσος και το τρεχούμενο νερό της πηγής προσέφεραν κάλυψη και προστασία στις ανταρτικές ομάδες και σε κάθε καταδιωκόμενο πατριώτη. Η σπηλιά των Αραβάνων «Κορέδος» κατά την κατοχή στέγασε το αρχηγείο της ΕΑΜικής Αντίστασης Αμαρίου και Μυλοποτάμου με αρχηγούς τους Γιώργο Παπαδάκη ή Λεμονιά, Στρατή Βελουδάκη Έφ. Ανθ/γό και Γιώργη Χαραλ. Σμπώκο δικηγόρο. (Πηγές:Πολιτιστικό Ρέθυμνο www.politistiko-rethymno.org (Αραβάνες) και Γιώργης Κάβος σελ.524-532).
      Στις Αραβάνες πραγματοποιήθηκε τη νύχτα της 5ης Σεπτεμβρίου 1944 παγκρήτια σύσκεψη των ανταρτικών ομάδων ΕΟΚ. Πήραν μέρος ο εκπρόσωπος της Ελληνικής κυβέρνησης σμήναρχος Εμμαν. Κελαϊδής, ο Καπετάν Πετρακογιώργης, ο δικηγόρος Εμμαν. Παπαδογιάννης της ΕΟΚ Ρεθύμνου, ο Καπετάν Μιχάλης Ξυλούρης ή Χριστομιχάλης της Α.Α.Ο. Ανωγείων, ο ταγ/ρχης Γιώργης Βάμβουκας και ο Τομ Νταμπάμπιν κλπ. Αποφάσισαν την ενοποίηση των ομάδων στην περιοχή του Ψηλορείτη, υπό τον  Καπετάν Πετρακογιώργη για την συντονισμένη αντιμετώπιση των Γερμανών. (Πηγές: ΓΕΡΜΑΝΟ-ΙΤΑΛΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ 1941-1945 σελ. 576 Γιώργης Κάβος).
      Στο χώρο της κατασκήνωσης μας προσφέρθηκε το αποχαιρετιστήριο  γεύμα αποτελούμενο από μακαρόνια και βραστό κρέας. Σιγά-σιγά μαζέψαμε τις σκηνές, διαλύοντας το πολύχρωμο χωριό το οποίο άρχισε να αδειάζει. Το τοπίο έμεινε πάλι μόνο του  με τους μόνιμους κατοίκους  την άγρια πανίδα και τα αιγοπρόβατα.
     Ευχαριστούμε πάρα πολύ τον οικοδεσπότη-διοργανωτή Ορειβατικό Σύλλογο Ρεθύμνου, για την άψογη διοργάνωση της ορειβατικής συνάντησης, τους εθελοντές και τους Σαμαρείτες που ήταν παρόντες για κάθε ενδεχόμενο. Τέλος ευχόμαστε σε όλους, υγεία, αγάπη, χαρά και πολλές εξορμήσεις.
     Στον Ορειβατικό Σύλλογο Λασιθίου (Οροπεδίου) που θα πραγματοποιήσει την επόμενη Ορειβατική Συνάντηση το 2018, ευχόμαστε καλή συνέχεια και υπομονή -
Μόλις στήσαμε τις σκηνές

Η δυτική κορφή του  Ψηλορείτη Στολίστρα

Μικρό οροπέδιο με φόντο τον Ψηλορείτη



Στη Γραμματεία

Ορειβάτες των Μοιρών


Φλεγικό πηγάδι

Έτοιμοι για την πηγή Αραβάνες

Ορειβάτες των Μοιρών.

Απολαμβάνουν το τοπίο

Οι Σαμαρείτες παντού


Το ρέμα του Αράπη

Μικρή στάση


Πηγή στις Αραβάνες

Άγιος Γεώργιος ο Μεθυστής

Δείπνο στην κατασκήνωση 

Στην πηγή των Αραβάνων

Η σπηλιά Κόρεγος

Μαζί με την Βαγγελιώ
Από την τελετή

Ρέμα του Αράπη


Πολύ μεγάλος πρίνος












 

    

Τρίτη, 13 Ιουνίου 2017

ΓΙΟΥΧΤΑΣ



Γ Ι Ο Υ Χ Τ Α Σ
Του  ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη
      Η αφετηρία εκκίνησης σήμερα 11-6-2017 της μικρής ευέλικτης  ομάδας του Ορειβατικού Συλλόγου Μοιρών με αρχηγό τον Κώστα Μουζουράκη, με προορισμό την Ιερή κορφή του βουνού Γιούχτας, άρχισε από την πέτρινη υδατογέφυρα στο χωριό Σπήλια (υψ150μ). Την γέφυρα αυτή κατασκεύασε ο Ενετός Δούκας της Κρήτης Μοροζίνης το 1626-1628. Ο λιθόκτιστος αγωγός μήκους 15 χιλιομέτρων μετέφερε νερό στο Ηράκλειο από τον Γιούχτα, το οποίο υπέφερε από τρομερή λειψυδρία. 
      Ακολουθήσαμε το μονοπάτι μέσα στη ζούγκλα του φαραγγιού της Αγίας Ειρήνης, το οποίο είναι κατάφυτο από πλατάνια, κυπαρίσσια, κατσοπρίνια, λεύκες, τρεμιθιές και άλλα δασικά δέντρα. Στα μέσα του φαραγγιού υπάρχει και δεύτερη πέτρινη εντυπωσιακή μικρότερη υδατογέφυρα ίδιας περιόδου με την παραπάνω.
      Βαδίζαμε άλλοτε σε μονοπάτια, άλλοτε σε αγροτικούς δρόμους και στο τέλος για λίγο διάστημα σε  άσφαλτο μέχρι να φθάσουμε στις βόρειες υπώρειες του Γιούχτα. Στα διάβα μας συναντήσαμε τεράστιους ελαιώνες και αμπέλους-κρεβατίνες που παράγουν τα εκλεκτότερα επιτραπέζια σταφύλια.
       Στις Αρχάνες ανακαλύφθηκε τμήμα ανακτόρου 16ου αιώνα και στον πευκόφυτο λόφο Φουρνί μεταξύ Κάτω και Πάνω Αρχανών, εκτεταμένη μινωική νεκρόπολη με θολωτούς τάφους. Είναι ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Κρήτης και χρησιμοποιήθηκε από το 2400-1200 πχ. Μέχρι το 1967 η νεκρόπολη ήταν άγνωστη, οπότε έγινε η πρώτη ανασκαφή από τον αρχαιολόγο Γ. Σακεραλάκη, η οποία έφερε στο φως ένα θολωτό τάφο, πολλούς άλλους διαφορετικής αρχιτεκτονικής δομής και πολλά ευρήματα.
       Αριστερά μας βρίσκονται μέσα σε μια μεγάλη κοιλάδα με αμπέλους και ελαιώνες οι Αρχάνες με μοναδικές εικόνες, εξ αιτίας των πολύχρωμων κτιρίων από την εποχή της τουρκοκρατίας. Το 1897 πραγματοποιήθηκε στις Αρχάνες σύσκεψη των Χριστιανών. Το Τάγμα των Επίλεκτων του καπετάν Γιάννη Νταφώτη με τη βοήθεια των κατοίκων της κωμόπολης, αλλά και  της ευρύτερης περιοχής, απέκρουσε τις αλλεπάλληλες ορδές των Τούρκων σώζοντας την κωμόπολη.
      Από τις βορειοδυτικές υπώρειες του Γιούχτα ένα φιδοσερνάμενο μονοπάτι μέσα σε μακία βλάστηση, μας έφερε στο ιερό κορφής του Γιούχτα, ένα από τα σημαντικότερα ιερά  του Μινωικού πολιτισμού, το οποίο βρίσκεται στην πιο ψηλή κορφή του βουνού (υψ811μ). Υπάρχει συνεχής παρουσία ανθρώπου στο βουνό από τη Νεολιθική εποχή ίσαμε σήμερα, όπως αποδεικνύουν τα διάφορα ευρήματα. Η ονομασία Γιούχτας ετυμολογείται από το Ιυκτός-Γιούκτας-Γιούχτας.
      Το βουνό κατέχει σημαντική βιοποικιλότητα, αποτελεί καταφύγιο άγριας ζωής και στις δυτικές άγριες πλαγιές του ενδημεί μια αποικία γυπών ή σκάρες. Προστατεύεται δε από το NATURA 2000.
      Το ανθρωπόμορφο σχήμα του βουνού σε ύπτια θέση βλέποντάς το από τα βορειοδυτικά, έχει δημιουργήσει μύθους για το ρόλο του βουνού.
      Τη μινωική λατρεία στο ιερό της κορφής διαδέχτηκε η χριστιανική λατρεία  στην εκκλησία του αφέντη Χριστού στη δεύτερη νότια ψηλότερη κορφή του βουνού. Όπως γράφεται είναι ίσως ο μοναδικός τετράκλιτος ναός της Ελλάδας, αφιερωμένος στους Αγίους Αναργύρους, Αγίους Αποστόλους,  Μεταμόρφωση του Σωτήρα και την Αγία Ζώνη. Στην είσοδο του είναι χαραγμένη σε πέτρα η αποπεράτωση του 1443.
        Από την κορφή η θέα  ήταν  πανοραμική, θαυμάσαμε τα γύρωθε τοπία και απελευθερωθήκαμε. Υπέροχο το θέαμα και απόλαυση για αχόρταγο μάτι που σάρωνε όλα τα σημεία του ορίζοντα. Όσο και να φαίνεται παράξενο στο βουνό ξεφεύγεις και χάνεις την  επαφή με την πραγματικότητα.
       Με τον πυρπολημένο ήλιο πάνω από τον Ψηλορείτη κατηφορίσαμε για τις μαγευτικές Επάνω Αρχάνες (υψ400μ), ακολουθώντας ένα αρχαίο μονοπάτι στις ανατολικές  πλαγιές του βουνού.
       Η όλη πορεία μας πήρε 5,5 ώρες, διανύσαμε 14 χιλιόμετρα, ανεβήκαμε 661 μέτρα υψομετρική διαφορά και κατεβήκαμε 411. Ολόκληρη η πορεία ευωδίαζε από τα αρωματικά φυτά ρίγανη, φασκόμηλα και άλλα βότανα. Χαρακτηρίζεται πάρα πολύ εντυπωσιακή και ενδιαφέρουσα.-    
Πηγές: Το Ηράκλειο και ο νομός του εκδόσεις Νομαρχίας Ηρακλείου 1971 σελ 521.  ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ – ΒΟΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗ τεύχος 10 του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης σελ. 25-26. Βικιπαίδεια. Οι ΑΡΧΑΝΕΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ σελ. 27-28 Β έκδοση 1997.
 

Υδατογέφυρα Αγία Ερήνη

Αγία Ειρήνη

Η ομάδα μας

Μέσα στη ζούγκλα

Μέσα στη ζούγκλα


Αμπελώνες και ελαιώνες

Μικρότερη υδατογέφυρα

Μικρή στάση


Προς την κορφή

Προς την κορφή

Λίγο πριν την κορφή

Ο λόφος Φουρνί

Αρχαία Ερείπια στην κορφή


Μαζί με το Γιώργο Βασιλάκη

Γεύμα στην κορφή

Αφέντης Χριστός κ.λ.π

Το αρχαίο Ιερό στην κορφή

Πανδεσία χρωμάτων

Ερείπια του Ιερού


Οι Αρχάνες πανοραμικά.



Η ομάδα στην κορφή

Ενδημικό του Γιούχτα

Μέσα στα πεύκα