Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2018

ΜΠΑΛΟΣ-ΓΡΑΜΒΟΥΣΑ-ΦΑΛΑΣΑΡΝΑ


    ΜΠΑΛΟΣ-ΓΡΑΜΒΟΥΣΑ-ΦΑΛΑΣΑΡΝΑ
    Του Ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη
     Από το χωριό Καλυβιανή του Δήμου Κισάμου ακολουθήσαμε ένα χωματόδρομο μήκους 10 χιλιομέτρων μέτριας βατότητας, ο οποίος μας ανέβασε στη χερσόνησο Κόρικος (από την αρχαία Κωρυκία) σε ένα μεγάλο πλάτωμα με χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων και αναψυκτήριο. Η χερσόνησος έχει μήκος 12 χιλιόμετρα, πλάτος 4, την κορφή Γεροσκίνος (υψ762μ) και καταλήγει στο ακρωτήριο Βούξα. Στο ακρωτήριο Κώρυκο υπάρχουν τα ερείπια της μικρής Ρωμαϊκής πόλης Αγνείου με ναό αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Στην περιοχή αυτή βρίσκεται και το ξωκλήσι του Αγίου Σώστη.
      Ένα κατηφορικό μονοπάτι από καλντερίμι μας οδήγησε στη λιμνοθάλασσα του Μπάλου. Στο αντίκρισμα από ψιλά της τροπικής λιμνοθάλασσας μαγευτήκαμε κυριολεκτικά, από το μοναδικό θέαμα που είδαμε κάτω από τα πόδια μας. Τα νερά  της λιμνοθάλασσας είναι αβαθή, ο βυθός και η παραλία είναι στρωμένες με κάτασπρη άμμο, η οποία προσδίδει στα νερά  ένα αστραφτερό σμαραγδένιο και εξωτικά έντονα γαλαζοπράσινα χρώματα. Η χερσόνησος του Μπάλου με το ακρωτήρι Τηγάνι, τα νησιά Ήρεμη Γραμβούσα και Άγρια Γραμβούσα σχηματίζουν ένα προστατευτικό κλοιό στη λιμνοθάλασσα.
      Άτομα από όλο τον κόσμο που αγαπούν τη φύση την περιπέτεια, τη διαφορετικότητα, επισκέπτονται καθημερινά τούτο το εξωτικό τοπίο και απολαμβάνουν το μπάνιο τους στα κρυστάλλινα και ζεστά νερά της λιμνοθάλασσας.
       Τα συμπλέγματα των παραπάνω νησιών, η λιμνοθάλασσα του Μπάλου μέχρι την Άγρια Γραμβούσα αποτελούν ένα σημαντικότατο υδροβιότοπο της ανατολικής Μεσογείου.
      Τα νησί της ήρεμης Γραμβούσας έχει τριγωνικό σχήμα με πλευρές ενός χιλιομέτρου και ύψος 137 μέτρα. Πάνω στον απόκρημνο αυτό βράχο οι Ενετοί έκτισαν το 1579-84 ένα από τα ποιο ισχυρά κάστρα της Κρήτης. Το φρούριο παραμένει στα χέρια των Ενετών μετά το 1669 που κατέλαβαν οι Τούρκοι την Κρήτη   μέχρι το 1692, οπότε το κατέλαβαν οι Τούρκοι κατόπιν προδοσίας.
     Η Γραμβούσα έχει συνδεθεί στενά με τις «Κωρύκιες νήσους» του Ομήρου. Αν αυτό αληθεύει η Ήρεμη Γραμβούσα είναι το νησί του Αιόλου και της Οδύσσειας.
     Η θέα του κόλπου της  Φαλάσαρνας από ψηλά με την ασπροκαφετί αμμουδιά μήκους 3 χιλιομέτρων, τις βραχονησίδες, τα ελαιόδεντρα και τα πολυάριθμα θερμοκήπια είναι εντυπωσιακή.
    Η Φαλάσαρνα βρίσκεται στο δυτικό άκρο της Κρήτης νότια από τον Μπάλο. Θεωρείται  μια από τις καλύτερες παραλίες της Μεσογείου με τρικουάζ νερά, ψιλή άμμο και αμμοθήνες. Η περιοχή δέχεται πολυάριθμους επισκέπτες, χάρις στις φυσικές ομορφιές της περιοχής, εξυπηρετούνται δε από από πολλές ταβέρνες και ενοικιαζόμενα καταλύματα.
     Εδώ υπάρχουν τα ερείπια της αρχαίας Φαλάσαρνας της δυτικότερης πόλης της Κρήτης, η οποία κατά την Ελληνιστική εποχή (323 πχ Χ 31μχ) ήταν αξιόλογη δύναμη και εξουσίαζε ολόκληρη τη χερσόνησο της Κωρυκίας (Γραμβούσας). Το 184 πχ την κατέλαβε η Κυδωνία.-
 Πηγές: Βιβλίο ΒΟΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗ αριθμ.10 του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης σελ 132 και 142.
              ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Θεοχάρη Δετοράκη σελ. 282-284.
              Βικιπαίδεια.
       
Μπάλος ακρωτ.Τηγάνι

Καστέλλι Κισάμου



Ο Τροπικός Μπάλος

Μπάλος


Μπάλος

Ήρεμη Γραμβούσα

Μπάλος ακρωτ. Τηγάνι

Σμαραγδένια φύση


Όλο το σύμπλεγμα

Άσπρη άμμος

Μπάλος ακρωτ. Τιγάνι

Στο εξωτικό τοπίο Μπάλος

Φαλάσαρνα με αμμοθήνες

Τρίτη, 5 Ιουνίου 2018

ΚΑΛΟΙ ΛΙΜΈΝΕΣ-ΑΓΙΟΦΑΡΑΓΓΟ-ΜΑΡΤΣΑΛΟΣ




         
 ΚΑΛΟΙ ΛΙΜΕΝΕΣ-ΑΓΙΟΦΡΑΓΓΟ-
    ΜΑΡΤΣΑΛΟΣ
  Του ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη  
     Οι Καλοί Λιμένες είναι νέος παραλιακός οικισμός στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Το τοπωνύμιο είναι αρχαιότατο και αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων (27, 8), διότι αποβιβάστηκε εκεί ο 
Απόστολος Παύλος, όταν το 61 μΧ  μεταφέρονταν στη Ρώμη. «Μόλις τε παραλεγόμενα αυτήν (την κατά Κρήτην Σαλμώνην) ήλθαμε εις τόπον τινά καλούμενων Καλούς Λιμένες, ως εγγύς ην πόλις Λασία».
      Τον όρμο των Καλών Λιμένων προστατεύουν το Μικρονήσι, πάνω στο οποίο υπάρχουν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της ΣΕΚΑ ( της οικογένειας Βαρδινογιάννη) και το Μεγαλονήσι.
      Στις 27 Μαΐου 2018  ο Ορειβατικός Σύλλογος Μοιρών με μια μεγάλη κατά κανόνα νεανική ομάδα με αρχηγό τον Κωστή Μουζουράκη πήραμε το παλαιό μονοπάτι για το μαγευτικό Αγιοφάραγγο.
      Το Αγιοφάραγγο είναι ένα εξαιρετικό τοπίο με απόκρημνους βράχους, στους οποίους έχουν ασφαλιστεί πολλές πίστες αναρρίχησης. Το Αγιοφάραγγο και η ευρύτερη περιοχή των Αστερουσίων υπήρξε τόπος λατρείας από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια ίσαμε σήμερα. Υπάρχουν σπηλαιώδης ναοί και αμέτρητες σπηλιές στις οποίες ασκήτεψαν διαχρονικά πάρα πολλοί  ασκητές, μερικούς από τους οποίους η εκκλησία μας τους ανακήρυξε άγιους.
      Ο βυζαντινός ναός του Αγίου Αντωνίου στα μέσα του Αγιοφάραγγου έχει πάρει τη σημερινή του μορφή  από τον 14ο αιώνα. Λίγο πιο κάτω  βρίσκεται ο Γουμενόσπηλιος κρυμμένος μέσα στους σκίνους, στον οποίο γίνονταν οι συνάξεις των ασκητών  μια ή δυο φορές το χρόνο. Έτσι η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται ως «Οι Άγιοι τόποι της Κρήτης».
      Συνεχίζοντας την πορεία μας το παλιό μονοπάτι  μας οδήγησε στον σπηλαιώδη ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που είναι σμιλευμένος μέσα στα κάθετα ασβεστολιθικά βράχια και ο οποίος χρησιμοποιήθηκε ως εκατόμβη στη διάρκεια των πρώτων χριστιανικών χρόνων.
     Μέσα στην κοίτη της φαραγγοκοιλάδας του Μαρτσάλου συναντήσαμε μια όαση από φοίνικες του Θεόφραστου (372-287πχ), οι οποίοι προσδίδουν στο περιβάλλω μια αφρικάνικη αίσθηση. Οι φοίνικες αυτοί είναι ενδημικοί της Κρήτης και δεν προσβάλλονται από το σκαθάρι.
     Καταλήξαμε στο μαγευτικό όρμο του Μαρτσάλου ( Καλό Λιμάνι στα Λατινικά)  με τα αλμυρίκια και τα κρυστάλλινα γαλανά νερά. Στη δυτική πλευρά του όρμου βρέθηκαν ίχνη από παραλίμνιο οικισμό του 1800-1600 π.χ.
     Όλοι μαγευτήκαμε από την ομορφιά του τοπίου, την ιστορικότητα της περιοχής, τις εναλλαγές του περιβάλλοντος και αποζημιωθήκαμε με τα Μπάνια μας στους  όρμους  Μαρτσάλο και  Αγιοφάραγγο.
     Η όλη πορεία ήταν άκρως ενδιαφέρουσα βαδίζοντας πίσω από τις σκιές των πατέρων που ασκήτεψαν σ αυτόν τον ιερό τόπο.
     Επιστρέψαμε πίσω από το ίδιο δρομολόγιο διανύοντας 17 χιλιόμετρα με δροσερό καιρό και μας πήρε συνολικά 7 ώρες ευχάριστης πορείας.-  
Προς Αγιθοφάραγγο.

Προς Αγιοφάραγγο.

Όρμος Αγιοφάραγγου.


Έξω από τον Γουμενόσπηλιο.

Αγιοφάραγγο.

Ρλιά με τον Λαβύρινθο

Άγιος Αντώνιος.

Αγιοφάραγγο.

Στην κορφή προς Μάρτσαλο

Όρμος Μαρτσάλου.


Παναγία Μαρτσάλου

Φαραγγοκοιλάδα Μαρτσάλου

Μικρή Όαση

Κάτω από τους φοίνικες

Όρμος Μαρτσάλου.
Όρμος Μαρτσάλου


Όρμος Μαρτσάλου

Όρμος Αγιοφάραγγου.

Βάραθρο Βουρβουλίτη

Άγιος Παύλος

Παγωμένο καρπούζι

Μικρονήσι με τις εγκαταστάσεις



Όρμος Καλών Λιμένων
  
   
    

Τετάρτη, 16 Μαΐου 2018

ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΧΑΥΓΑ






                         ΦΑΡΑΓΓΙ  ΧΑΥΓΑ

                   Του ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη
     Το οροπέδιο του Λασιθίου είναι το μεγαλύτερο της Κρήτης, φημίζεται για τους ανεμόμυλους τις δεκαετίας του 1950-60 και αποτελούσε ένα από τα μεγαλύτερα αιολικά πάρκα της Ευρώπης. Υπήρχαν πάνω από 10.000 ανεμόμυλοι, που αντλούσαν τα υπόγεια ύδατα με τα οποία πότιζαν κυρίως περβόλια με πατάτες, μηλιές και αχλαδιές, ενώ σήμερα λειτουργούν πολύ λίγοι.
      Έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα αναστήλωσης των ανεμόμυλων από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αγίου Γεωργίου Λασιθίου. Ως μαθητής πραγματοποιούσαμε εκδρομές στο οροπέδιο του Λασιθίου και απολαμβάναμε ένα μοναδικό υπερθέαμα βλέποντας χιλιάδες ανεμόμυλους να ανεμίζουν τα πανιά τους αντλώντας το νερό.
     Στις 13-5-2018 ο Ορειβατικός Σύλλογος Ηρακλείου με αρχηγό τη Μαρία Νταναλάκη, ξεκινήσαμε από το γραφικό χωριό Άγιος Κωνσταντίνος (υψ820μ) του οροπεδίου, με ανατολική πορεία ακολουθώντας ένα αγροτικό δρόμο ίσαμε το ξωκλήσι της Αγίας Πελαγίας. Από εκεί πήραμε ένα ανηφορικό  πολύ παλιό μονοπάτι Ε4 σε καλή κατάσταση (ίσως Μινωικό), το οποίο συνδέει το οροπέδιο Λασιθίου με το οροπέδιο του Καθαρού.
     Μετά από δυόμισι ώρες πορείας φθάσαμε στο εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού (υψ1165μ), το οποίο δεσπόζει πάνω σε μια κορφή. Από εκεί αντικρίσαμε το οροπέδιο του Καθαρού (υψ1150μ) το δεύτερο σε μέγεθος του όρους Δίκτη, στο οποίο καλλιεργούνται μηλιές, αχλαδιές, καρυδιές οινάμπελα κλπ. Η θέα από εκεί πάνω ήταν πανοραμική και απολαύσαμε την ανοιξιάτικη φύση σε όλο της το μεγαλείο. Όσο και να φαίνεται παράξενο στο βουνό ξεφεύγεις, χάνεις την επαφή με την πραγματικότητα, ηρεμείς, απελευθερώνεσαι και γίνεσαι άλλος άνθρωπος.
      Το καθαρό έχει ένα ιδιαίτερο καθεστώς ιδιοκτησίας, γιατί όλη η έκταση ανήκει αποκλειστικά στο δημοτικό διαμέρισμα της Κριτσάς και μόνο οι εγγεγραμμένοι κάτοικοι έχουν το δικαίωμα να κτίσουν.
      Στα προϊστορικά χρόνια όπως μας λένε οι επαΐοντες, το οροπέδιο  του καθαρού  ήταν μια μεγάλη λίμνη μέσα στην οποία ζούσαν νάνοι ιπποπόταμοι, κριμένοι μέσα στην πυκνή βλάστηση. Οστά τέτοιων ζώων βρέθηκαν σε ανασκαφές στο οροπέδιο.
      Από το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού ακολουθώντας το μονοπάτι Ε4  μας κατέβασε στην κοίτη του Χαυγά (Χαυγάς σημαίνει φαράγγι κατά τους Λασιθιώτες) το οποίο έχει μήκος 4 χιλιόμετρα και είναι προσβάσημο στον καθένα.
      Το φαράγγι μέχρι το Ναραϋδοκόλυμπο είναι σχετικά στενό, ενώ το υπόλοιπο τμήμα  προς την έξοδο ανοίγει αρκετά. Στις πλαγιές του υπάρχουν μικρές και μεγάλες σάρες. Το τοπίο μέσα στο φαράγγι είναι παρθένο, ανέγγιχτο από τον άνθρωπο και είναι κατάφυτο από πρίνους και σφεντάμια.
      Πραγματοποιήσαμε μια πεντάωρη κυκλική πορεία μήκους 11 χιλιομέτρων με ηλιόλουστη μέρα και δροσερό καιρό. Ανεβήκαμε 400 μέτρα υψομετρική διαφορά και κατεβήκαμε άλλα τόσα καταλήγοντας στο σημείο εκκίνησης στον Άγιο Κωνσταντίνο.
      Τέλος στο πανέμορφο χωριό Κράσι στην μαγευτική πλατεία και κάτω από τον μνημειακό πλάτανο απολαύσαμε τον καφέ μας.

      Πηγές: Βικιπαίδεια.
               Βιβλίο  ΒΟΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗ Αριθ. 10  του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης 2007, σελίδες 51
               και 73. Εκδόσεις ΤΑ εφημερίδα ΝΕΑ.
    
Προς Αγία Πελαγία
Αγία Πελαγία

Οροπέδιο Λασιθίου


Προς το Οροπέδιο Καθαρού

Μικρή ξεκούραση

Ολόκληρη η ομάδα



Οροπέδιο Λασιθίου

Πάνω στο διάσελο

Πρινόιδασος

Προς Τίμιο Σταυρό

Οροπέδιο Καθαρού

Οροπέδιο Καθαρού

Τίμιος Σταυρός

Κορφή Λάζαρος της Δίκτης

Με φόντο το φαράγγι Χαυγά

Προς την κοίτη του φαραγγιού

Προς την κοίτη του φαραγγού

Ξεκούραση στην κοίτη

Φαράγγι Χαυγά





Πρινόδασος

Άνοιξη στο Ορ. Λασιθίου



















   


Καφές στο Κράσι