Δευτέρα, 30 Ιουλίου 2018

ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΣΥΝΑΤΗΣΗ ΣΤΟ ΑΜΑΡΙΑΝΟ ΑΟΡΙ


ΠΑΓΚΡΗΤΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΑΟΡΙΟΥ
                          ΠΑΝΑΣ ΔΡΩΜΕΝΑ
                          Του ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη
       Εκεί ψηλά στο δυτικό Ψηλορείτη στις Αμαριώτικες Μαδάρες σε υψόμετρο  1450 μέτρων στη σπηλιά του τραγοπόδαρου θεού Πάνα, διοργάνωσε ο Δήμος Αμαρίου, με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πλατανιών από 28-29 Ιουλίου 2018 Παγκρήτια Συνάντηση Αοριού.
       Ο χώρος της εκδήλωσης  και η σπηλιά του Πάνα βρίσκονται σε ένα σχετικά μεγάλο πλάτωμα καλυπτόμενο από τεράστιους πρίνους και σφεντάμια. Μέχρι το απόγευμα συγκεντρώθηκε αρκετός κόσμος και ορειβάτες από τα Χανιά, το Ρέθυμνο και από το Λασίθι.  Ο Ορειβατικός Μοιρών συμμετείχε με 30  ορειβάτες και αρχηγό το Γιάννη Κωστάκη. Γύρω από το χώρο της κατασκήνωσης στήθηκαν πολύχρωμες σκηνές και δημιουργήθηκε ένα πρόχειρο μικρό παγκρήτιο χωριό.
       Οι παρευρισκόμενοι είχαν την τύχη, να παρακολουθήσουν παραδοσιακή υπαίθρια τυροκόμηση από τον τυροκόμο Κωστή Δαμιανό και γεύτηκαν μαλάκα (φρέσκο τυρί) και μυζήθρα.
       Ακολούθησε ομιλία από τον Άρη Κουτάκη, ο οποίος αναφέρθηκε στην ιστορικότητα της περιοχής, την αρχαία λατρεία σε σπήλαια της Κρήτης και διεξοδικά τους μύθους που έχουν πλασθεί σχετικά με τη σπηλιά του Πάνα, που ήταν δίπλα μας.
       Ιδιαίτερη εντύπωση μας έκανε η συζήτηση με τους βοσκούς Παντελή Λίτινα,  Μύρωνα Λίτινα και επίσης Μύρωνα Λίτινα από τα Πλατάνια,  που  αναφέρθηκαν σε παλιές ιστορίες του χωριού  και του αοριού.
      Το σπήλαιο του Πάνα είναι σχετικά μικρό και στο οποίο λατρεύονταν ο τραγοπόδαρος θεός Πάνας. Στο εσωτερικό του σπηλαίου υπάρχει σταλακτιτικός διάκοσμος και σύμφωνα με το μύθο εκεί γεννήθηκε ο Πάνας προστάτης του δάσους των βοσκών, των κυνηγών κλπ. Έμενε πάντα στη φύση σε σπήλαια, φαράγγια και έπαιζε τη φλογέρα του. Με τη μουσική του μάγευε τα πουλιά, τα ζώα και τις νύμφες του δάσους. Το σπήλαιο σήμερα χρησιμοποιείται από τους βοσκούς, ενώ η λατρεία μεταφέρθηκε στο  παρακείμενο ξωκλήσι του Αγίου Μύρωνα.
     Ακολούθησε πλούσιο δείπνο με τοπικά εδέσματα και κρασιά, την  ώρα που ο   πυρπολημένος ήλιος είχε βασιλεύσει.
     Με τις ευλογίες του μέγιστου των θεών Δία, κάτω από το ολόγεμο φως του φεγγαριού, του καθαρού έναστρου ουρανού γεμάτου από μυστήρια, πλημμύρισε η περιοχή με μελωδικούς ήχους, από τη λύρα του δάσκαλου της κρητικής μουσικής Αντώνη Ξυλούρη ή Ψαραντώνη και των συνεργατών του. Το κέφι με τραγούδια και χορούς συνεχίστηκε και μετά τα μεσάνυχτα. Περί ώρα 3,30 πρωινή μας ξύπνησε η καντάδα που μας έκαναν νέοι της περιοχής με μαντολίνο και μαντινάδες. Ήταν κάτι το απρόσμενο για μας,  θα έλεγα μοναδικό και μας έφερε πίσω στις παλιές εποχές.
     Το προηγούμενο βράδυ εμφανίστηκε ένα «ματωμένο Φεγγάρι», γιατί είχαμε τη μεγαλύτερη έκλειψη της σελήνης. Ματωμένη όμως ήταν και η Κόκκινη παραλία στο Μάτι της Ανατολικής Αττικής με τους τόσους πολλούς νεκρούς.
      Το πρωί ακολούθησε θεία λειτουργία στο ξωκλήσι του Αγίου Μύρωνα, που γιόρταζε ο άγιος. Ύστερα μας προσφέρθηκε η δεκάτη από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πλατανιών.
      Από το χώρο της συγκέντρωσης 14 ορειβάτες του Ορειβατικού Μοιρών χωθήκαμε μέσα στα χαοτικά σπλάχνα ενός άτσαλου, άγριου φαραγγιού κατάφυτου με πρίνους και πεύκα με προορισμό το χωριό Πλατάνια. Δεν υπήρχε χαραγμένο μονοπάτι, αλλά η διαδρομή που ακολουθούσαμε, ήταν πρόσφατα σεσημασμένη. Υπήρχε μεγάλη κατωφέρεια με σαθρό έδαφος και ελλόχευε ανά πάση στιγμή ο κίνδυνος ατυχήματος. Στο διάβα μας  συναντήσαμε τον Κισσόσπηλιο και λίγο πιο κάτω το Ψακόνερο με κατάκρυο νερό.
      Στα βράχια κρέμονταν ο δίκταμος ή έρωτας και ευωδίαζε  το φαράγγι. Μετά από δυόμιση ώρες σκληρής κατάβασης φθάσαμε στον σπηλαιώδη ναό του Αγίου Αντωνίου (υψ810μ), ο οποίος βρίσκεται στην άκρη ενός πλατώματος, ο οποίος περιβάλλεται από δάση πεύκων. Παράλληλα με μας περνούσε το φαράγγι και ο Ορειβατικός Σύλλογος Χανίων.
      Η πορεία μας συνεχίστηκε μέσα στο άγριο φαράγγι των Πλατανιών, ακολουθώντας ένα φιδίσιο μονοπάτι που σε πολλά σημεία είναι σμιλευμένο μέσα στα βράχια. Κάτω από τα πόδια μας υπήρχε χάος, μας προστάτευαν όμως τα ξύλινα κιγκλιδώματα, που έχουν τοποθετηθεί στα επικίνδυνα μέρη.
     Το φαράγγι αναπτύσσεται από το χωριό Πλατάνια (υψ420μ) και στην αρχή του ο επισκέπτης συναντά παλιούς ελαιώνες με αιωνόβιες ελιές  σε πεζούλες. Η είσοδος του φαραγγιού οριοθετείται από κατακόρυφους ασβεστολιθικούς γκρεμούς, με εντυπωσιακά ιδιάζοντα χρώματα οξειδίου του σιδήρου, που βάφουν τους ασβεστολιθικούς βράχους. Βραχοσκεπές, μικρές και μεγάλες σπηλιές κάνουν αισθητή την παρουσία τους σε όλο το μήκος της διαδρομής.
     Στα απρόσιτα  αυτά γκρεμνά φωλιάζει  μεγάλος αριθμός αρπαχτικών πουλιών, όπως μια μεγάλη αποικία γυπών ή σκάρες, γεράκια, κοράκια, καλιακούδες, ένας γυπαετός (κοκαλάς) και άλλα αρπακτικά πουλιά.
      Στα μέσα της διαδρομής συναντάμε μια πέτρινη φυσική καμάρα που μοιάζει με αψίδα και είναι ιδανικό μέρος για φωτογραφίες.
      Η περιοχή συνδυάζει την αγριάδα των Κρητικών βουνών με την πλούσια χλωρίδα-πανίδα και προστατεύεται από το δίκτυο NATURA 2000. Αποτελεί δε καταφύγιο άγριας ζωής.
       Μέχρι τα Πλατάνια μας πήρε ακόμα μια ώρα και ένα τέταρτο. Το χωριό Πλατάνια είναι ζωντανό και κρατάει τους νέους σε σύγκριση με άλλα χωριά. Να μην ξεχνάμε, ότι από το χωριό Πλατάνια κατάγεται η Καλλιρόη Σιγανού-Περέν, η οποία τον περασμένο αιώνα ήταν λόγια,  δημοσιογράφος, εκδότρια και η πρώτη ελληνίδα φεμινίστρια. Επίσης είναι η γενέτειρα του αείμνηστου δασκάλου της Κρητικής μουσικής Λεωνίδα Κλάδου.
     Η Παγκρήτια Συνάντηση του Αοριού μας άφησε άριστες εντυπώσεις, το μάτι  σάρωνε συνεχώς διαφορετικές παραστάσεις, περπατήσαμε σε άγνωστα τοπία και αποκτήσαμε νέες  εμπειρίες. Ευχόμαστε η παραπάνω εκδήλωση να γίνει θεσμός.
      Συγχαρητήρια στο Δήμο Αμαρίου και ιδιαίτερα στο διοργανωτή αντιδήμαρχο Βασίλη Κλάδο, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πλατανιών, τους εθελοντές, τους Σαμαρείτες, τους χορηγούς,  τους επώνυμους και ανώνυμους οι οποίοι εργάστηκαν και έφεραν εις αίσιο πέρας την παραπάνω  διοργάνωση. -
                                       
Χώρος κατασκήνωσης

'Αγιος Μύρωνας

Εσωτερική σπηλιάς Πάνα.

'Ετοιμο το βραστό κρέας

Με τον σύντεκνο Μύρων.

Ορειβάτες Μοιρών

Σπήλαιο Πάνα

Στο σπήλαιο Πάνα

Ο Γιάννης τυροκομά.

Παρακολουθούν ομιλία.

Από αριστερά Άρης Κούτης και Βασ. Κλάδος

Παλαιοί γνώριμοι

Δείπνο.

Μαζί με τον Ψαραντώνη

Κοιλάδα Αμαρίου

Κολατσιό

Οι κοπελιές μας.

Μέσα στο φαράγγι.

'Αποψη φαραγγιού.

Νίκο πρόσεχε.

Ποζάρουν στον πρίνο.

Στον Κισσόσπηλιο.

Στην πηγή Ψακόνερο.

Για λίγο στον ίσκιο.

Γεύμα στον Άγιο Αντώνιο.

Άγιος Αντώνιος.

Στο φαράγγι των Πλατανιών.

Άγριο φαράγγι.

Μέρος του φαραγγιού των Πλατανιών

Στην Αψίδα του Θριάμβου.

Στο άγριο φαράγγι.

Φώτο Θωμάς Παρθενάκης



Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2018

ΜΠΑΛΟΣ-ΓΡΑΜΒΟΥΣΑ-ΦΑΛΑΣΑΡΝΑ


    ΜΠΑΛΟΣ-ΓΡΑΜΒΟΥΣΑ-ΦΑΛΑΣΑΡΝΑ
    Του Ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη
     Από το χωριό Καλυβιανή του Δήμου Κισάμου ακολουθήσαμε ένα χωματόδρομο μήκους 10 χιλιομέτρων μέτριας βατότητας, ο οποίος μας ανέβασε στη χερσόνησο Κόρικος (από την αρχαία Κωρυκία) σε ένα μεγάλο πλάτωμα με χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων και αναψυκτήριο. Η χερσόνησος έχει μήκος 12 χιλιόμετρα, πλάτος 4, την κορφή Γεροσκίνος (υψ762μ) και καταλήγει στο ακρωτήριο Βούξα. Στο ακρωτήριο Κώρυκο υπάρχουν τα ερείπια της μικρής Ρωμαϊκής πόλης Αγνείου με ναό αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Στην περιοχή αυτή βρίσκεται και το ξωκλήσι του Αγίου Σώστη.
      Ένα κατηφορικό μονοπάτι από καλντερίμι μας οδήγησε στη λιμνοθάλασσα του Μπάλου. Στο αντίκρισμα από ψιλά της τροπικής λιμνοθάλασσας μαγευτήκαμε κυριολεκτικά, από το μοναδικό θέαμα που είδαμε κάτω από τα πόδια μας. Τα νερά  της λιμνοθάλασσας είναι αβαθή, ο βυθός και η παραλία είναι στρωμένες με κάτασπρη άμμο, η οποία προσδίδει στα νερά  ένα αστραφτερό σμαραγδένιο και εξωτικά έντονα γαλαζοπράσινα χρώματα. Η χερσόνησος του Μπάλου με το ακρωτήρι Τηγάνι, τα νησιά Ήρεμη Γραμβούσα και Άγρια Γραμβούσα σχηματίζουν ένα προστατευτικό κλοιό στη λιμνοθάλασσα.
      Άτομα από όλο τον κόσμο που αγαπούν τη φύση την περιπέτεια, τη διαφορετικότητα, επισκέπτονται καθημερινά τούτο το εξωτικό τοπίο και απολαμβάνουν το μπάνιο τους στα κρυστάλλινα και ζεστά νερά της λιμνοθάλασσας.
       Τα συμπλέγματα των παραπάνω νησιών, η λιμνοθάλασσα του Μπάλου μέχρι την Άγρια Γραμβούσα αποτελούν ένα σημαντικότατο υδροβιότοπο της ανατολικής Μεσογείου.
      Τα νησί της ήρεμης Γραμβούσας έχει τριγωνικό σχήμα με πλευρές ενός χιλιομέτρου και ύψος 137 μέτρα. Πάνω στον απόκρημνο αυτό βράχο οι Ενετοί έκτισαν το 1579-84 ένα από τα ποιο ισχυρά κάστρα της Κρήτης. Το φρούριο παραμένει στα χέρια των Ενετών μετά το 1669 που κατέλαβαν οι Τούρκοι την Κρήτη   μέχρι το 1692, οπότε το κατέλαβαν οι Τούρκοι κατόπιν προδοσίας.
     Η Γραμβούσα έχει συνδεθεί στενά με τις «Κωρύκιες νήσους» του Ομήρου. Αν αυτό αληθεύει η Ήρεμη Γραμβούσα είναι το νησί του Αιόλου και της Οδύσσειας.
     Η θέα του κόλπου της  Φαλάσαρνας από ψηλά με την ασπροκαφετί αμμουδιά μήκους 3 χιλιομέτρων, τις βραχονησίδες, τα ελαιόδεντρα και τα πολυάριθμα θερμοκήπια είναι εντυπωσιακή.
    Η Φαλάσαρνα βρίσκεται στο δυτικό άκρο της Κρήτης νότια από τον Μπάλο. Θεωρείται  μια από τις καλύτερες παραλίες της Μεσογείου με τρικουάζ νερά, ψιλή άμμο και αμμοθήνες. Η περιοχή δέχεται πολυάριθμους επισκέπτες, χάρις στις φυσικές ομορφιές της περιοχής, εξυπηρετούνται δε από από πολλές ταβέρνες και ενοικιαζόμενα καταλύματα.
     Εδώ υπάρχουν τα ερείπια της αρχαίας Φαλάσαρνας της δυτικότερης πόλης της Κρήτης, η οποία κατά την Ελληνιστική εποχή (323 πχ Χ 31μχ) ήταν αξιόλογη δύναμη και εξουσίαζε ολόκληρη τη χερσόνησο της Κωρυκίας (Γραμβούσας). Το 184 πχ την κατέλαβε η Κυδωνία.-
 Πηγές: Βιβλίο ΒΟΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗ αριθμ.10 του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης σελ 132 και 142.
              ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Θεοχάρη Δετοράκη σελ. 282-284.
              Βικιπαίδεια.
       
Μπάλος ακρωτ.Τηγάνι

Καστέλλι Κισάμου



Ο Τροπικός Μπάλος

Μπάλος


Μπάλος

Ήρεμη Γραμβούσα

Μπάλος ακρωτ. Τηγάνι

Σμαραγδένια φύση


Όλο το σύμπλεγμα

Άσπρη άμμος

Μπάλος ακρωτ. Τιγάνι

Στο εξωτικό τοπίο Μπάλος

Φαλάσαρνα με αμμοθήνες

Τρίτη, 5 Ιουνίου 2018

ΚΑΛΟΙ ΛΙΜΈΝΕΣ-ΑΓΙΟΦΑΡΑΓΓΟ-ΜΑΡΤΣΑΛΟΣ




         
 ΚΑΛΟΙ ΛΙΜΕΝΕΣ-ΑΓΙΟΦΡΑΓΓΟ-
    ΜΑΡΤΣΑΛΟΣ
  Του ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη  
     Οι Καλοί Λιμένες είναι νέος παραλιακός οικισμός στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Το τοπωνύμιο είναι αρχαιότατο και αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων (27, 8), διότι αποβιβάστηκε εκεί ο 
Απόστολος Παύλος, όταν το 61 μΧ  μεταφέρονταν στη Ρώμη. «Μόλις τε παραλεγόμενα αυτήν (την κατά Κρήτην Σαλμώνην) ήλθαμε εις τόπον τινά καλούμενων Καλούς Λιμένες, ως εγγύς ην πόλις Λασία».
      Τον όρμο των Καλών Λιμένων προστατεύουν το Μικρονήσι, πάνω στο οποίο υπάρχουν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της ΣΕΚΑ ( της οικογένειας Βαρδινογιάννη) και το Μεγαλονήσι.
      Στις 27 Μαΐου 2018  ο Ορειβατικός Σύλλογος Μοιρών με μια μεγάλη κατά κανόνα νεανική ομάδα με αρχηγό τον Κωστή Μουζουράκη πήραμε το παλαιό μονοπάτι για το μαγευτικό Αγιοφάραγγο.
      Το Αγιοφάραγγο είναι ένα εξαιρετικό τοπίο με απόκρημνους βράχους, στους οποίους έχουν ασφαλιστεί πολλές πίστες αναρρίχησης. Το Αγιοφάραγγο και η ευρύτερη περιοχή των Αστερουσίων υπήρξε τόπος λατρείας από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια ίσαμε σήμερα. Υπάρχουν σπηλαιώδεις ναοί και αμέτρητες σπηλιές στις οποίες ασκήτεψαν διαχρονικά πάρα πολλοί  ασκητές, μερικούς από τους οποίους η εκκλησία μας τους ανακήρυξε άγιους.
      Ο βυζαντινός ναός του Αγίου Αντωνίου στα μέσα του Αγιοφάραγγου έχει πάρει τη σημερινή του μορφή  από τον 14ο αιώνα. Λίγο πιο κάτω  βρίσκεται ο Γουμενόσπηλιος κρυμμένος μέσα στους σκίνους, στον οποίο γίνονταν οι συνάξεις των ασκητών  μια ή δυο φορές το χρόνο. Έτσι η περιοχή αυτή χαρακτηρίζεται ως «Οι Άγιοι τόποι της Κρήτης».
      Συνεχίζοντας την πορεία μας το παλιό μονοπάτι  μας οδήγησε στον σπηλαιώδη ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που είναι σμιλευμένος μέσα στα κάθετα ασβεστολιθικά βράχια και ο οποίος χρησιμοποιήθηκε ως εκατόμβη στη διάρκεια των πρώτων χριστιανικών χρόνων.
     Μέσα στην κοίτη της φαραγγοκοιλάδας του Μαρτσάλου συναντήσαμε μια όαση από φοίνικες του Θεόφραστου (372-287πχ), οι οποίοι προσδίδουν στο περιβάλλω μια αφρικάνικη αίσθηση. Οι φοίνικες αυτοί είναι ενδημικοί της Κρήτης και δεν προσβάλλονται από το σκαθάρι.
     Καταλήξαμε στο μαγευτικό όρμο του Μαρτσάλου ( Καλό Λιμάνι στα Λατινικά)  με τα αλμυρίκια και τα κρυστάλλινα γαλανά νερά. Στη δυτική πλευρά του όρμου βρέθηκαν ίχνη από παραλίμνιο οικισμό του 1800-1600 π.χ.
     Όλοι μαγευτήκαμε από την ομορφιά του τοπίου, την ιστορικότητα της περιοχής, τις εναλλαγές του περιβάλλοντος και αποζημιωθήκαμε με τα Μπάνια μας στους  όρμους  Μαρτσάλο και  Αγιοφάραγγο.
     Η όλη πορεία ήταν άκρως ενδιαφέρουσα βαδίζοντας πίσω από τις σκιές των πατέρων που ασκήτεψαν σ αυτόν τον ιερό τόπο.
     Επιστρέψαμε πίσω από το ίδιο δρομολόγιο διανύοντας 17 χιλιόμετρα με δροσερό καιρό και μας πήρε συνολικά 7 ώρες ευχάριστης πορείας.-  
Προς Αγιοφάραγγο.

Προς Αγιοφάραγγο.

Όρμος Αγιοφάραγγου.


Έξω από τον Γουμενόσπηλιο.

Αγιοφάραγγο.

Ρλιά με τον Λαβύρινθο

Άγιος Αντώνιος.

Αγιοφάραγγο.

Στην κορφή προς Μάρτσαλο

Όρμος Μαρτσάλου.


Παναγία Μαρτσάλου

Φαραγγοκοιλάδα Μαρτσάλου

Μικρή Όαση

Κάτω από τους φοίνικες

Όρμος Μαρτσάλου.
Όρμος Μαρτσάλου


Όρμος Μαρτσάλου

Όρμος Αγιοφάραγγου.

Βάραθρο Βουρβουλίτη

Άγιος Παύλος

Παγωμένο καρπούζι

Μικρονήσι με τις εγκαταστάσεις



Όρμος Καλών Λιμένων